در مجمع گفته نسب راجع بولادت نزديك است در قاموس گويد : « النّسب و النّسبة : القرابة » مراد از نسب در آيه مرد و از صهر زن است چنان كه در « صهر » گذشت يعنى : خدا اوست كه از آب بشر آفريد و او را دو قسم صاحب نسب ( مذكَّر و صاحب اختلاط ( مؤنّث ) قرار داد . * ( وَجَعَلُوا بَيْنَه وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً ) * صافّات : 158 . ميان خدا و جنّ نسبت و قرابتى قرار دادند در « بنت » مشروحا گفته‌ايم كه ظاهرا مراد آنست مشركان جنّ را پسران خدا ميدانستند . * ( فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلا يَتَساءَلُونَ ) * مؤمنون : 101 . چون نفخ صور شود در آن روز قرابتها ميان مردم نيست و از هم سؤال نميكنند . ناگفته نماند : روز قيامت همه مردمان در عرض هم از خاك خواهند روئيد لذا در خلقت قيامت نسب و قرابتى وجود ندارد من و پدر من هر دو در عرض هم از خاك روئيده‌ايم ديگر پدر و پسر معنى ندارد ولى چنان كه در « قيامت » بررسى كرده‌ايم روز قيامت مردم يكديگر را خواهند شناخت . آيه در مرتبه دوّم مفيد آنست كه يارى و همكاريهاى نسبى كه در دنيا ميان مردم حكمفرماست در آخرت وجود ندارد و حساب همه روى عمل خويش است و طورى حساب نسب در آخرت بىفائده است كه در باره آن از يكديگر سؤالى نميكنند ظاهرا تقدير آيه « وَلا يَتَساءَلُونَ عَنِ الانْسابِ » است . در بسيارى از روايات اهل سنت هست كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده : « كلّ حسب و نسب منقطع يوم القيامة الَّا حسبى و نسبى » در مجمع آن را بلفظ « قال النّبىّ » نقل كرده است به نظر نگارنده آيه شريفه از تخصيص ابا دارد شايد مراد از روايت نسبت عملى و ايمان است كه ابدى است الميزان آن را چنين توجيه كرده كه : شايد از آثار نسب آن جناب آنست كه ذرّيّه اش موفّق به عمل صالح ميشوند كه در آخرت به حال آنها نافع باشد .